آخرين مطالب

چهار دهه رشد پرشتاب ایران در علم/بزرگترین جهش علمی در حوزه‌های علوم و فنی‏ مهندسی فرهنگي

چهار دهه رشد پرشتاب ایران در علم/بزرگترین جهش علمی در حوزه‌های علوم و فنی‏ مهندسی

  بزرگنمايي:

سرزمین ایرانیان- دکتر دهقانی، سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) گفت: انقلاب اسلامی مبدا تحولات اجتماعیِ زیادی در ایران شد. پس از گذشت حدود 39 سال از انقلاب اسلامی در ایران، موسسه‌های معتبر علمی در جهان، رشد این کشور در عرصه‌‏ علم و فناوری را در 39 سال اخیر پرشتاب ارزیابی کردند. انقلاب اسلامی با برخورداری از هویت دینی، اقدام به تاسیس نظام اجتماعی کرد که علم و علم آموزی از یک سو و ‏استقلال‌طلبی و خودباوری از سوی دیگر جزء لاینفک نظام ارزشی آن به شمار می‌‏آید. فریضه شمردن علم و از سوی دیگر نیاز به علم برای ‏استقلال، زمینه‌‏های ارزشی، اجتماعی و فرهنگی را برای دستیابی به علم مهیا و فرهنگ علمی را در جامعه ایران نهادینه کرد. 

دهقانی اظهار کرد: یکی از اساسی‌ترین مؤلفه‌های سنجش میزان استقلال و قدرت هر کشور، توانایی‌های علمی آن کشور است. ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی و به خصوص در دو دهه گذشته، روند پرشتابی را در جهت دستیابی به علوم و دانش نوین آغاز کرده است. در همین خصوص سرمایه‌گذاری‌های جدی بر روی فناوری راهبردی مانند سلول‌های بنیادی، انرژی‏‌های نو، زیست فناوری، فناوری میکرو الکترونیک، هوا فضا، فناوری نانو، طب ایرانی، گیاهان دارویی و... انجام داده که در نهایت به بالندگی ایران در این علوم منتج شده است و امروز نام ایران در بسیاری از علوم راهبردی در کنار کشورهای برتر جهان قرار گرفته است.

سرپرست ISC گفت: بر اساس گزارش اخیر مؤسسه نیچر ایندکس که در  24 ژانویه 2018  میلادی انتشار یافته است، جمهوری اسلامی ایران در دهه گذشته با 22 درصد نرخ رشد سالانه در مقایسه با سایر کشورهای جهان، بزرگترین جهش علمی را در حوزه‌‏های علوم و فنی مهندسی انجام داده و مقام نخست را در حوزه‌های علوم و فنی و مهندسی در سطح جهان کسب کرده است.

وی تصریح کرد: به منظور نشان دادن دقیق رشد پرشتاب علمی ایران پس از انقلاب اسلامی، روند تولید علم در قبل و پس از انقلاب  به طور مختصر بررسی می شود. روند تولید علم ایران مستخرج از پایگاه استنادی (Web of Science (WOS نشان می‌دهد که تعداد مدارک ثبت شده از حدود 500  مدرک در سال 57  به بیش از 47 هزار مدرک در سال 96 رسیده است. ایران در سال 57 با سهم و مشارکت 0.095 درصد در تولید علم دنیا در رتبه 43 دنیا قرار داشت و در سال 96 با میزان مشارکت حدود 1.9 درصد در جایگاه 16 دنیا قرار گرفته است. بنابراین تولید علم و تعداد مدارک ثبت شده در این مدت بیش از 90 برابر و نیز مشارکت ایران در سطح بین‌المللی در تولید علم در این مدت 20 برابر شده است.  

سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام افزود: به طور کلی میزان تولید علم ایران پس از انقلاب اسلامی تا سال 2017، برابر با 377 هزار و 408 بوده است (تمامی داده‌‏های ارائه‌شده در این گزارش از پایگاه WOS است که در تاریخ چهارم فوریه 2018 برابر با 15 بهمن ماه 1396 استخراج شده است)، در صورتی که تولید علم ایران قبل از انقلاب یعنی ما بین سال‏‌های 1900 میلادی تا سال پیروزی انقلاب فقط 2711 مورد است. به عبارت دیگر، برای کشور ایران از سال 1900 تا 2017 میلادی تعداد 380 هزار و 119 مورد مدرک در پایگاه WOS ثبت شده است؛ که 99.2 درصد آنها مربوط به پس از انقلاب اسلامی ایران است.

میزان تولیدات علمی جمهوری اسلامی ایران پیش و پس از انقلاب اسلامی

در ادامه به منظور روشن شدن روند تولید و رشد علمی جمهوری اسلامی ایران در 20 سال اخیر منتهی به سال 2016 میلادی، ( 2016-1996) میزان تولیدات علمی بین سال‏‌های 1375 تا پایان سال 1395 استخراج و نشان داده می‌شود.

میزان تولیدات علمی ایران در پایگاه WOS بین سال‏‌های 1996- 2016 میلادی

دهقانی گفت: همانگونه که در نمودار مشاهده می‌‏شود، روند رشد تولیدات علمی جمهوری اسلامی ایران همواره صعودی بوده است. در سال 1997 میلادی ( 1376 خورشیدی) تعداد مدارک علمی ثبت شده با وابستگی جمهوری اسلامی 983 مورد بود که در سال 2016 ( 1395) یعنی بعد از گذشت 20 سال به 47 هزار و 781 مورد افزایش یافته است. محاسبه نرخ رشد در 20 سال اخیر نشان می‏‌دهد که میزان رشد سالانه برابر با 21.51 درصد بوده است. به طور خاص در سال‌‏های 2015 و 2016 این روند رشد، شتاب بیشتری گرفته است. چنانچه در سال 2012،  30938 مورد مدرک در WOS برای ایران ثبت شده است که این رقم در پایان سال 2016 به 47781 مدرک رسیده است و در طی چهار سال گذشته، 16843 مدرک به تعداد مدارک ایران نسبت به سال 2012 اضافه شده است.

وی ادامه داد: همچنین بر اساس گزارش مؤسسه بین‌‏المللی نیچر ایندکس که در 24 ژانویه 2018 انتشار یافته است، جمهوری اسلامی ایران در دهه گذشته  بیشترین رشد را در حوزه‌‏های مختلف علوم و فنی و مهندسی داشته و در مقایسه با سایر کشورهای جهان، بزرگترین جهش علمی را در حوزه‌های علوم و فنی و مهندسی انجام داده است، به طوری که  مقام نخست را در جهان از نظر رشد علمی کسب کرده است.

دهقانی گفت: بر اساس آمار موجود از کل مقالات حوزه علوم و فنی مهندسی در دهه گذشته، میزان رشد متوسط سالانه برابر با 6 درصد است؛ اما در میان تمامی کشورهای جهان، جمهوری اسلامی ایران با 22 درصد رشد بیشترین جهش علمی را در میان کشورهای جهان کسب کرده است. پس از ایران، کشورهای چین و هند با 14 درصد جایگاه دوم را به خود اختصاص داده‌‏اند. کشورهای برزیل، کره جنوبی، استرالیا، اسپانیا، ایتالیا، روسیه و کانادا به ترتیب در جایگاه‌های بعدی این رتبه‌بندی قرار دارند.

وی در پایان گفت: هر چند تولید علم در طی سالیان گذشته به عنوان مهمترین معیار برای سنجش رشد و توسعه علمی مورد توجه قرار گرفته است، سیاست‌های کلان علم و فناوری ابلاغی توسط مقام معظم رهبری محورهای با اهمیت دیگری را مورد تاکید قرار داده است. کسب مرجعیت علمی و فناوری در جهان، بهینه‌سازی عملکرد و ساختار نظام آموزشی و تحقیقاتی کشور، تحقق دانشگاه‌های اسلامی مبتنی بر مبانی و ارزش‌های اسلامی، افزایش درک اجتماعی از توسعه علم و فناوری، دیپلماسی علمی و مشارکت علمی با دنیا، افزایش اثربخشی اقتصادی دانشگاه‌ها و تبدیل علم به ثروت و قدرت با حفظ ارزش‌های اسلامی هسته اصلی سیاست‌های کلان علم و فناوری هستند که لازم است مورد نظر قرار گیرند.

بر اساس این گزارش، مؤسسه نیچر ایندکس، مقالات پژوهشی معتبرترین مجلات در سطح جهان را بررسی و گزارش‌‏های خود را در سطح سازمان‌‏ها، کشورها و مناطق منتشر می‏‌کند. داده‌‏های این پایگاه به صورت ماهانه ویرایش و به روزرسانی شده و به صورت رایگان در دسترس کاربران قرار دارد.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مرکز پردازش سریع حوزه هوایی راه‌اندازی شد

اجلاس هم‌اندیشی صنعت میکروالکترونیک کشور برگزار می‌شود

اساتید بازنشسته جای خود را به نخبگان جوان بدهند

همکاری "رایسست" با بنیاد سعدی برای تامین منابع اطلاعاتی کرسی‌های زبان فارسی در 340 دانشگاه

فراخوان مسابقه «رویای کهکشانی من» اعلام شد

آخرین مهلت ارسال مقاله به همایش ملی "کشت ارگانیک و ازدیاد گیاهان دارویی"

مرکز مشترک ازدیاد برداشت بین دانشگاه "صنعت نفت" و "مونتان لئوبن" اتریش ایجاد می‌شود

چهارمین «جشنواره فرهنگ ملل دانشجویان غیرایرانی» برگزار می‌شود

انتظار از وزارت علوم برای توجه به یک جشنواره تئاتری

گسترش همکاری‌های علمی و فناوری ایران با سوئیس

راه‌اندازی مرکز آموزش زبان فارسی برای غیرفارسی زبانان/ارتباط دانشگاه با جامعه نابسامان است

روسای دو دانشگاه کشور انتخاب شدند

کتاب "روند مهاجرت تحصیلی دانشجویان در جهان" منتشر شد

تحصیل بیش از 500 دانشجوی ایرانی در دانشگاه‌های سوئیس

رشته فرآورده‌های طبیعی در مقطع کارشناسی تصویب شد

راهکار وزارت علوم برای اصلاح قانون سهمیه‌ ایثارگران در کنکور

تعیین حد نصاب نمره زبان در آزمون ارشد 98

گسترش همکاری‌ دانشگاه‌های ایران و روسیه طی سال‌های اخیر

"سیاره سرخ" ایران‌زمین چشم‌انتظار توجه مسئولین

تاسیس شهر سلولی در استان البرز تحول عظیمی به وجود می‌آورد

دوازدهمین همایش ملی علمی-فرهنگی خلیج فارس برگزار می‌شود

کاشی آنتی باکتریال نانویی وارد «فـهرست بـها» شد

ابداع یک رسم الخط بهتر از بریل برای نابینایان

مرکز فرهنگ ایرانی و زبان فارسی «خیام» در اسپانیا ایجاد شد

مسابقه ملی ایده‌پردازی تصویربرداری تشدید مغناطیسی کارکردی مغز

آغاز هفته‌ دانشگاه درسدن آلمان در شیراز

احیای گفتمان و فرهنگ استفاده از کالای داخلی با بهره‌گیری از نخبگان

رقابت 9 تیم ایرانی و خارجی برای رفع چالش‌های زیست‌محیطی آب و فاضلاب

آغاز همکاری‌ دانشگاه‌های «فردوسی مشهد» و «پراگ جمهوری چک»

ساخت ربات‌های تعاملی برای آموزش زبان انگلیسی به فراگیران

قطب‌های علمی هوایی و هوانوردی حمایت می‌شوند

کالاهای فرهنگی در بهبود وضعیت "سواد انرژی" مردم چه نقشی دارند؟

رشد مغز در همه سنین ادامه دارد

تمدید فراخوان جذب هیات علمی وزارت بهداشت از 18 فروردین

گام بلند محققان ایرانی در فناوری/از تولید دارو تا موقعیت‌یاب بومی

درج مقاله پژوهشگران دانشگاه شریف در مجله «نانواسکیل»

اعطای 108 "گرنت پژوهشی" به پژوهشگران کشور

حمایت بنیاد نخبگان از برگزیدگان مسابقه ملی نانو/اعطای مجوز برای حضور در المپیاد

اولین شهر سلولی کشور راه اندازی می شود

تیم های برگزیده مسابقات ربوکاپ بدون آزمون به دانشگاه می روند

تأثیر عمیق ورزش بر شکل‌گیری و ارتقای «هویت ملی»

وضعیت مصرف آنتی بیوتیک در کشور بررسی شد

فاز سوم پارک فناوری پردیس با همکاری چین توسعه می یابد

6 طرح برتر جشنواره اینوکاپ معرفی و تقدیر شدند

خوردن ماهی می‌تواند خطر بیماری ام.اس را دفع کند

آمادگی جهاد دانشگاهی برای راه اندازی مرکز تحقیقات سرطان در مازندران

ریزجلبک‌ها؛ راه‌حل رفع ابرچالش‌های زیست‌محیطی در کشور

مشخص‌شدن 3 زمینه کلی همکاری‌های علمی ایران و آلمان

توسعه تبادل دانشجو و محقق با انستیتو کوشن پاریس

44 مرکز تحقیقاتی فعال در حوزه "سلولی" داریم/ پیوند "غضروف" در انتظار صدور مجوز