آخرين مطالب

دلایل بروز «کم‌خونی فقر آهن» در سطح مولکولی فرهنگي

دلایل بروز «کم‌خونی فقر آهن» در سطح مولکولی

  بزرگنمايي:

سرزمین ایرانیان- آهن یک فلز حیاتی نه‌تنها برای سنتز هموگلوبین در خون، بلکه در ساختار آنزیم‌های مهم سوخت‌وساز، رشد و تکثیر سلولی، کارایی سیستم ایمنی و همچنین به‌عنوان عامل انتقال الکترون در فعل‌وانفعالات شیمیایی بدن است. بیماری موسوم به «آنمی فقر آهن» و «آنمی ناشی از بیماری‌های مزمن»، از شایع‌ترین کم‌خونی‌ها هستند. 

مهم‌ترین عوامل ایجادکننده آنمی فقر آهن شامل «جهش در فاکتورهای تنظیم‌کننده سطح آهن بدن»، «خونریزی‌های گوارشی»، «خونریزی ماهانه در خانم‌ها»، و «زخم، پولیپ و سرطان به‌ویژه در آقایان» هستند. در این میان آنمی فقر آهن مقاوم به درمان یا اصطلاحا IRIDA، می‌تواند اکتسابی یا ژنتیکی باشد.

در رابطه با این بیماری، محققانی از دانشگاه علوم پزشکی شیراز مطالعه‌ای را انجام داده‌اند که در آن نگاهی مولکولی به فرایندهای تنظیم آهن در بدن و بیماری آنمی فقر آهن مقاوم به درمان انداخته‌شده است.

به گفته این محققان، جهش در ژن TMPRSS6 که موجب اختلال در سنتز پروتئین متریپتاز-2 (MT2) می‌شود، از مهم‌ترین علت‌های ژنتیکی فقر آهن است.

کاهش بیان ژن هپسیدین با افزایش جذب آهن از گوارش همراه است. هپسیدین با پیوند به کانال‌های فروپورتین (Fpn-1)، باعث تجزیه و تخریب آن‌ها شده و از ورود آهن توسط سلول‌های گوارشی به گردش خون جلوگیری می‌کند. هورمون اریتروفرون (ERFE) قادر است که به‌سرعت بیان ژن هپسیدین را برای جذب و رها شدن آهن خاموش کند. اختلال در بیان ژن اریتروفرون با بهبودی تأخیری خونریزی‌ها همراه است و بیان بیش‌ازاندازه آن نیز موجب گرانباری آهن می‌شود. گمان می‌رود که یک دلیل گرانباری آهن در سندروم‌های تالاسمی، افزایش بیان هورمون اریتروفرون باشد. 

همچنین بنابر یافته‌های این مطالعه، میکروRNA های گوناگونی در بیان پروتئین‌های تنظیم‌کننده آهن نقش دارند. 

جهش MT2 نیز موجب افزایش بیان هپسیدین و تخریب کانال‌های فروپورتین می‌شود که در این حالت جذب آهن خوراکی صورت نمی‌گیرد. این بیماری در اوایل کودکی با آنمی میکروسیت و هایپوکروم ظاهر شده و ازآنجاکه کمبود آهن موجب اختلالات سیستم عصبی از قبیل کاهش دقت و تمرکز می‌شود، باید هرچه سریع‌تر این بیماری را تشخیص داد.

در بیماران مبتلابه نارسایی کلیه که هورمون اریتروپویتین (Epo) برای درمان کم‌خونی دریافت می‌کنند، شیوه پاسخ به درمان را می‌توان از روی اشباع ترانسفرین، گیرنده آزاد ترانسفرین در پلاسما (TFR) و سطح فریتین پایه پیش‌بینی کرد.

در یک تحقیق، نتایج بررسی مهم‌ترین دلایل آنمی فقر آهن روی 300 بیمار نشان داد که از این تعداد 26 درصد مبتلابه گاستریت اتوایمیون، 19 درصد مبتلابه با باکتری Helicobacter pylori و 32 درصد به علت خونریزی زیاد به هنگام قاعدگی، 10 درصد به علت زخم‌های معدی و روده‌ای و 6 درصد مبتلابه سلیاک بوده‌اند. 

استفاده روزافزون از داروهای بازدارنده پمپ پروتون برای درمان زخم معده و اثنی عشر و گاستروکتومی نیز، یکی از عوامل آنمی فقر آهن مقاوم به درمان است. ترشح اسید معده در تبدیل آهن سه‌ظرفیتی به دو ظرفیتی برای جذب بهتر آن لازم است.

همچنین به بیان محققان ترکیبات تانیک اسید (Tannate)، فسفات (phosphate) و فیتات (phytate) نیز از جذب آهن خوراکی جلوگیری می‌کنند. گفتنی است که چای منبع غنی از تانیک اسید و خمیر تازه منبع فیتات است.

نتایج این مطالعه که در فصل‌نامه «آزمایشگاه و تشخیص» وابسته به انجمن دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی ایران منتشرشده، می‌تواند در روشن شدن اذهان در خصوص دلایل عدم جذب آهن و بروز کم‌خونی ناشی از آن نقش مفیدی بازی کند.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

اجلاس هم‌اندیشی صنعت میکروالکترونیک کشور برگزار می‌شود

اساتید بازنشسته جای خود را به نخبگان جوان بدهند

همکاری "رایسست" با بنیاد سعدی برای تامین منابع اطلاعاتی کرسی‌های زبان فارسی در 340 دانشگاه

فراخوان مسابقه «رویای کهکشانی من» اعلام شد

آخرین مهلت ارسال مقاله به همایش ملی "کشت ارگانیک و ازدیاد گیاهان دارویی"

مرکز مشترک ازدیاد برداشت بین دانشگاه "صنعت نفت" و "مونتان لئوبن" اتریش ایجاد می‌شود

چهارمین «جشنواره فرهنگ ملل دانشجویان غیرایرانی» برگزار می‌شود

انتظار از وزارت علوم برای توجه به یک جشنواره تئاتری

گسترش همکاری‌های علمی و فناوری ایران با سوئیس

راه‌اندازی مرکز آموزش زبان فارسی برای غیرفارسی زبانان/ارتباط دانشگاه با جامعه نابسامان است

روسای دو دانشگاه کشور انتخاب شدند

کتاب "روند مهاجرت تحصیلی دانشجویان در جهان" منتشر شد

تحصیل بیش از 500 دانشجوی ایرانی در دانشگاه‌های سوئیس

رشته فرآورده‌های طبیعی در مقطع کارشناسی تصویب شد

راهکار وزارت علوم برای اصلاح قانون سهمیه‌ ایثارگران در کنکور

تعیین حد نصاب نمره زبان در آزمون ارشد 98

گسترش همکاری‌ دانشگاه‌های ایران و روسیه طی سال‌های اخیر

"سیاره سرخ" ایران‌زمین چشم‌انتظار توجه مسئولین

تاسیس شهر سلولی در استان البرز تحول عظیمی به وجود می‌آورد

دوازدهمین همایش ملی علمی-فرهنگی خلیج فارس برگزار می‌شود

کاشی آنتی باکتریال نانویی وارد «فـهرست بـها» شد

ابداع یک رسم الخط بهتر از بریل برای نابینایان

مرکز فرهنگ ایرانی و زبان فارسی «خیام» در اسپانیا ایجاد شد

مسابقه ملی ایده‌پردازی تصویربرداری تشدید مغناطیسی کارکردی مغز

آغاز هفته‌ دانشگاه درسدن آلمان در شیراز

احیای گفتمان و فرهنگ استفاده از کالای داخلی با بهره‌گیری از نخبگان

رقابت 9 تیم ایرانی و خارجی برای رفع چالش‌های زیست‌محیطی آب و فاضلاب

آغاز همکاری‌ دانشگاه‌های «فردوسی مشهد» و «پراگ جمهوری چک»

ساخت ربات‌های تعاملی برای آموزش زبان انگلیسی به فراگیران

قطب‌های علمی هوایی و هوانوردی حمایت می‌شوند

کالاهای فرهنگی در بهبود وضعیت "سواد انرژی" مردم چه نقشی دارند؟

رشد مغز در همه سنین ادامه دارد

تمدید فراخوان جذب هیات علمی وزارت بهداشت از 18 فروردین

گام بلند محققان ایرانی در فناوری/از تولید دارو تا موقعیت‌یاب بومی

درج مقاله پژوهشگران دانشگاه شریف در مجله «نانواسکیل»

اعطای 108 "گرنت پژوهشی" به پژوهشگران کشور

حمایت بنیاد نخبگان از برگزیدگان مسابقه ملی نانو/اعطای مجوز برای حضور در المپیاد

اولین شهر سلولی کشور راه اندازی می شود

تیم های برگزیده مسابقات ربوکاپ بدون آزمون به دانشگاه می روند

تأثیر عمیق ورزش بر شکل‌گیری و ارتقای «هویت ملی»

وضعیت مصرف آنتی بیوتیک در کشور بررسی شد

فاز سوم پارک فناوری پردیس با همکاری چین توسعه می یابد

6 طرح برتر جشنواره اینوکاپ معرفی و تقدیر شدند

خوردن ماهی می‌تواند خطر بیماری ام.اس را دفع کند

آمادگی جهاد دانشگاهی برای راه اندازی مرکز تحقیقات سرطان در مازندران

ریزجلبک‌ها؛ راه‌حل رفع ابرچالش‌های زیست‌محیطی در کشور

مشخص‌شدن 3 زمینه کلی همکاری‌های علمی ایران و آلمان

توسعه تبادل دانشجو و محقق با انستیتو کوشن پاریس

44 مرکز تحقیقاتی فعال در حوزه "سلولی" داریم/ پیوند "غضروف" در انتظار صدور مجوز

مقاله دو پژوهشگر دانشگاه شریف در رده اول انتشارات الزویر