آخرين مطالب

نقض حقوق پژوهشگران بزرگ‌ترین ضربه بر نظام علمی کشور است/قانون مربوط به سرقت علمی تقویت شود فرهنگي

نقض حقوق پژوهشگران بزرگ‌ترین ضربه بر نظام علمی کشور است/قانون مربوط به سرقت علمی تقویت شود

  بزرگنمايي:

سرزمین ایرانیان- سیدیعقوب موسوی با بیان اینکه عدالت آموزشی و پژوهشی توزیع عادلانه امکانات پژوهشی اعم از فناوری‌های نوین، تجهیزات، بودجه، هزینه و حمایت‌های علمی در سطوح مختلف دانشگاه‌ها در سطح کشور است، ادامه داد: در حال حاضر تصور بر این است که منابع مورد نیاز علمی و پژوهشی بین دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی تهران و سایر استان‌ها به صورت یکسان تخصیص داده نشده است و حتی در سطح مراکز علمی مستقر در تهران نیز شاهد تبعیض‌های فراوان در بخش‌های مختلف از جمله مشارکت در طرح‌های ملی، تخصیص اعتبارات و توزیع امکانات حمایتی و حتی رفاهی هستیم.

وی این مسأله را نیازمند برنامه‌ریزی دانست و افزود: مأموریت وزارت علوم این است که امکانات پژوهشی مورد نیاز تمام مراکز را به صورت مساوی به آن‌ها تخصیص دهد. در غیر این صورت نیز باید بررسی شود که چه نیازهایی در اولویت مراکز پژوهشی است و مجلس و وزارت علوم بر اساس مطالعه کارشناسی و درست، وظیفه طراحی قانونی شرایط تأمین آن‌ نیازها را بر عهده دارند.

دانشیار  جامعه‌شناسی دانشگاه الزهرا با تأکید بر لزوم مدیریت پژوهشی پویا در شرایط کنونی، تأمین حقوق مادی، معنوی و نیز تأمین منزلت اجتماعی پژوهشگران در راستای تحقق و توسعه حقوق شهروندی، تصریح کرد: منزلت اجتماعی پژوهشگر این است که آن‌ها به حقوق مادی و معنوی خود برسند و به عبارتی کاری که در زمینه تولید کتاب، اختراع، ابتکار، اکتشافات و ... انجام می‌دهند، دارای ارزش باشد و به نحو شایسته‌ای مورد تقدیر مراکز فرهنگی، مراکز رسانه‌ای و سایر سازمان‌ها و دستگاه‌های مربوطه قرار گیرد و مهمتر از همه مدیریت‌ها و دستگاه‌های متولی و مسئول به نتایج کارها بهاء داده و از آن‌ها در اجرا و عمل استفاده کنند.

موسوی خاطرنشان کرد: البته در سال‌های اخیر برنامه‌های خوبی در این زمینه تدارک دیده شده، اما بسیاری از این موارد و تصمیمات سطح کلان نیز دستخوش بوروکراسی در مراکز علمی و پژوهشی است. بخش پژوهشی ما باید به صورت نهادینه و شبکه‌ای و در قالب یک نوع نهاد وارد عمل شود که این خود مستلزم نوعی عزم ملی و از بالا به پایین است.

وی از جمله چالش‌های مطرح شده در حوزه جامعه‌شناسی علم را فقدان جایگاه درخور پژوهشگران و دانشمندان در ایران عنوان کرد و افزود: علم در ایران تنها در قالب یک گفتمان عمومی عرضه می‌شود و فاقد منزلت و جایگاه بایسته و شایسته است. این بدین معنی است که فرمالیسم علمی و حفظ ظواهر امور، بیشتر حاکم است و از نهادهای متولی علم در قالب اقدام‌های نهادینه شده قدردانی نمی‌شود. در این زمینه لازم است طرح‌هایی در راستای حمایت از حقوق معنوی علم‌ورزان مطرح و تصویب شود تا از این طریق بتوانیم به اهداف برنامه‌های توسعه که برای رشد علم در ایران در نظر گرفته شده، برسیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا سپس به مسأله جعل مدارک علمی و مهمتر از آن فاجعه سرقت علمی در کشور پرداخت و توضیح داد: آیین‌نامه‌ای در زمینه کنترل تولیدات علمی و پژوهشی و نظارت بر فرایندهای آن در جهت تامین حقوق واقعی پژوهشگران و تولیدکنندگان علمی در تمام سطوح و مراتب و نیز رشته‌های علمی تنظیم و به مراکز دانشگاهی و پژوهشی ابلاغ شده است و در آن راه‌های اداری و مدیریتی جلوگیری از سرقت علمی پیش‌بینی شده است. با این حال مسأله مهم، اجرای این آیین‌نامه است که متأسفانه بعد از گذشت 4، 5 ماه از ابلاغ آن هنوز  تغییر و تحولی محسوس ملاحظه نمی‌شود و ما همچنان شاهد بساط پایان‌نامه فروشی، تولید و سفارش مقاله و کار پژوهشی چه در سایت‌ها و شبکه الکترونیکی و چه در فضاهای عمومی از جمله مقابل دانشگاه تهران هستیم و این نوعی وهن آشکار نسبت به مصوبات قانونی و حقوقی نهاد متولی علم و پژوهش و ناتوانی مدیریت‌ها در اجرای تصمیمات است.

موسوی ضمن تأکید مجدد بر لزوم وجود اراده‌ای که افراد را از مقاله نوشتن برای دیگران منع کند، بزرگ‌ترین ضربه واردآمده بر نظام علمی کشور را نقض حقوق پژوهشگران دانست و بیان کرد: یکسان فرض کردن کسانی که در این حوزه خون دل می‌خورند و آن‌هایی که با توسل به روش‌های نامعقول از جمله مالی و واسطه‌گری و غیره برای خود اعتبار کسب می‌کنند، از منظر حقوق عمومی نوعی ظلم و نیز نقض آشکار حقوق شهروندی مؤلفین و محققان حقیقی است.

وی تصریح کرد: در این خصوص باید اقدامات سلبی (جلوگیری از موانعی که باعث ایجاد یک نوع نظام کاذب پژوهشی می‌شوند) و نیز اقدامات ایجابی (نهادسازی، نظارت، تشویق و حمایت) انجام شود که البته در این راستا برنامه‌های خوبی تدارک دیده شده که نیازمند ضمانت نیرومند و متداوم اجرایی است.

عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا ضمانت‌های اجرایی در این رابطه را ثبات تصمیم، ثبات اقدام، ثبات نظر و ثبات رأی مدیران دانست و اضافه کرد: در این رابطه لازم است که مدیران پیگیر فرامین اداری مثبت خود باشند و قول و قرارهایشان را فراموش نکنند. به عبارتی چنین نباشد که این دستورات صرفاً جهت بایگانی در مراکز صادر شوند  و یا به صورت دستورالعمل‌های کلی در صورت جلسات باقی بمانند.

موسوی با بیان اینکه مدیران از ساز و کارهای اجرایی شدن تصمیمات خود آگاهند، ادامه داد: عملی شدن این تصمیمات مستلزم نظارت مستمر، کنترل، ارزیابی و بازخوانی است. این در حالی است که ساختار علمی ما نیز نیازمند بازنگری بوده و اولویت‌ها باید به کسانی داده شود که از صلاحیت علمی لازم و شایستگی برخوردارند. 

وی با تأکید بر لزوم دلگرم شدن افراد دلسوز و متعهد در حوزه دانشگاه، قدردانی از این افراد را ضروری دانست و افزود: در این زمینه باید چشم بیداری فرآیندهای پژوهشی دانشگاه را کنترل کند تا این افراد از کسانی  که به صورت متقلبانه به مراکز نفوذ کرده‌اند و فاقد حداقل احساس مسئولیت علمی و پژوهشی هستند، متمایز شوند.

دانشیار دانشگاه الزهرا ضمن مفید دانستن ابلاغ آیین‌نامه مذکور از سوی وزارت علوم در خصوص جعل مدارک و پایان‌نامه‌های تقلبی، بیان کرد: در این آیین‌نامه چنین آمده که در دانشگاه‌ها شورایی از مدیریت بخش‌های آموزشی و پژوهشی تشکیل شود تا بر رساله‌های دوره دکترا، کتاب‌ها و مقالات منتشر شده افراد نظارت داشته باشند. همچنین سیستم‌ها و نرم‌افزارهای جدید ردیاب را در اختیار پژوهشکده‌ها و مدیران قرار دهند تا موارد کپی‌برداری شده و فاقد اصالت شناسایی شده و آن گاه با متقلبان برخورد قانونی شود.

موسوی آن‌گاه به حق معنوی نویسندگان اشاره کرد و توضیح داد: در این خصوص از سال‌ها قبل ماده‌ای در رابطه با سرقت علمی وجود داشته و مؤلفان در صورت سرقت و سوء‌استفاده حق شکایت دارند. با این حال مسأله کنونی این است که در حال حاضر افراد وظیفه تألیف را به دست کس دیگری می‌سپارند و اثر تألیف شده در نهایت به نام خودشان تمام می‌شود.

وی با بیان اینکه می‌توان قانون مربوط به سرقت علمی را تقویت کرد، ادامه داد: این امر گامی در جهت تسهیل شکایت از افراد و جریمه آن‌ها به شمار می‌آید. با این حال این وظیفه بخش حقوقی دانشگاه است که حقوق معنوی پژوهشگران را پیگیری کند، چرا که محققان و اساتید معمولاً فرصت این را که ببینند چه کسی در حال سوء‌استفاده از کار آن‌هاست، ندارند.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مرکز پردازش سریع حوزه هوایی راه‌اندازی شد

اجلاس هم‌اندیشی صنعت میکروالکترونیک کشور برگزار می‌شود

اساتید بازنشسته جای خود را به نخبگان جوان بدهند

همکاری "رایسست" با بنیاد سعدی برای تامین منابع اطلاعاتی کرسی‌های زبان فارسی در 340 دانشگاه

فراخوان مسابقه «رویای کهکشانی من» اعلام شد

آخرین مهلت ارسال مقاله به همایش ملی "کشت ارگانیک و ازدیاد گیاهان دارویی"

مرکز مشترک ازدیاد برداشت بین دانشگاه "صنعت نفت" و "مونتان لئوبن" اتریش ایجاد می‌شود

چهارمین «جشنواره فرهنگ ملل دانشجویان غیرایرانی» برگزار می‌شود

انتظار از وزارت علوم برای توجه به یک جشنواره تئاتری

گسترش همکاری‌های علمی و فناوری ایران با سوئیس

راه‌اندازی مرکز آموزش زبان فارسی برای غیرفارسی زبانان/ارتباط دانشگاه با جامعه نابسامان است

روسای دو دانشگاه کشور انتخاب شدند

کتاب "روند مهاجرت تحصیلی دانشجویان در جهان" منتشر شد

تحصیل بیش از 500 دانشجوی ایرانی در دانشگاه‌های سوئیس

رشته فرآورده‌های طبیعی در مقطع کارشناسی تصویب شد

راهکار وزارت علوم برای اصلاح قانون سهمیه‌ ایثارگران در کنکور

تعیین حد نصاب نمره زبان در آزمون ارشد 98

گسترش همکاری‌ دانشگاه‌های ایران و روسیه طی سال‌های اخیر

"سیاره سرخ" ایران‌زمین چشم‌انتظار توجه مسئولین

تاسیس شهر سلولی در استان البرز تحول عظیمی به وجود می‌آورد

دوازدهمین همایش ملی علمی-فرهنگی خلیج فارس برگزار می‌شود

کاشی آنتی باکتریال نانویی وارد «فـهرست بـها» شد

ابداع یک رسم الخط بهتر از بریل برای نابینایان

مرکز فرهنگ ایرانی و زبان فارسی «خیام» در اسپانیا ایجاد شد

مسابقه ملی ایده‌پردازی تصویربرداری تشدید مغناطیسی کارکردی مغز

آغاز هفته‌ دانشگاه درسدن آلمان در شیراز

احیای گفتمان و فرهنگ استفاده از کالای داخلی با بهره‌گیری از نخبگان

رقابت 9 تیم ایرانی و خارجی برای رفع چالش‌های زیست‌محیطی آب و فاضلاب

آغاز همکاری‌ دانشگاه‌های «فردوسی مشهد» و «پراگ جمهوری چک»

ساخت ربات‌های تعاملی برای آموزش زبان انگلیسی به فراگیران

قطب‌های علمی هوایی و هوانوردی حمایت می‌شوند

کالاهای فرهنگی در بهبود وضعیت "سواد انرژی" مردم چه نقشی دارند؟

رشد مغز در همه سنین ادامه دارد

تمدید فراخوان جذب هیات علمی وزارت بهداشت از 18 فروردین

گام بلند محققان ایرانی در فناوری/از تولید دارو تا موقعیت‌یاب بومی

درج مقاله پژوهشگران دانشگاه شریف در مجله «نانواسکیل»

اعطای 108 "گرنت پژوهشی" به پژوهشگران کشور

حمایت بنیاد نخبگان از برگزیدگان مسابقه ملی نانو/اعطای مجوز برای حضور در المپیاد

اولین شهر سلولی کشور راه اندازی می شود

تیم های برگزیده مسابقات ربوکاپ بدون آزمون به دانشگاه می روند

تأثیر عمیق ورزش بر شکل‌گیری و ارتقای «هویت ملی»

وضعیت مصرف آنتی بیوتیک در کشور بررسی شد

فاز سوم پارک فناوری پردیس با همکاری چین توسعه می یابد

6 طرح برتر جشنواره اینوکاپ معرفی و تقدیر شدند

خوردن ماهی می‌تواند خطر بیماری ام.اس را دفع کند

آمادگی جهاد دانشگاهی برای راه اندازی مرکز تحقیقات سرطان در مازندران

ریزجلبک‌ها؛ راه‌حل رفع ابرچالش‌های زیست‌محیطی در کشور

مشخص‌شدن 3 زمینه کلی همکاری‌های علمی ایران و آلمان

توسعه تبادل دانشجو و محقق با انستیتو کوشن پاریس

44 مرکز تحقیقاتی فعال در حوزه "سلولی" داریم/ پیوند "غضروف" در انتظار صدور مجوز