آخرین اخبار

نقض حقوق پژوهشگران بزرگ‌ترین ضربه بر نظام علمی کشور است/قانون مربوط به سرقت علمی تقویت شود فرهنگي

نقض حقوق پژوهشگران بزرگ‌ترین ضربه بر نظام علمی کشور است/قانون مربوط به سرقت علمی تقویت شود

  بزرگنمايي:

سرزمین ایرانیان- سیدیعقوب موسوی با بیان اینکه عدالت آموزشی و پژوهشی توزیع عادلانه امکانات پژوهشی اعم از فناوری‌های نوین، تجهیزات، بودجه، هزینه و حمایت‌های علمی در سطوح مختلف دانشگاه‌ها در سطح کشور است، ادامه داد: در حال حاضر تصور بر این است که منابع مورد نیاز علمی و پژوهشی بین دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی تهران و سایر استان‌ها به صورت یکسان تخصیص داده نشده است و حتی در سطح مراکز علمی مستقر در تهران نیز شاهد تبعیض‌های فراوان در بخش‌های مختلف از جمله مشارکت در طرح‌های ملی، تخصیص اعتبارات و توزیع امکانات حمایتی و حتی رفاهی هستیم.

وی این مسأله را نیازمند برنامه‌ریزی دانست و افزود: مأموریت وزارت علوم این است که امکانات پژوهشی مورد نیاز تمام مراکز را به صورت مساوی به آن‌ها تخصیص دهد. در غیر این صورت نیز باید بررسی شود که چه نیازهایی در اولویت مراکز پژوهشی است و مجلس و وزارت علوم بر اساس مطالعه کارشناسی و درست، وظیفه طراحی قانونی شرایط تأمین آن‌ نیازها را بر عهده دارند.

دانشیار  جامعه‌شناسی دانشگاه الزهرا با تأکید بر لزوم مدیریت پژوهشی پویا در شرایط کنونی، تأمین حقوق مادی، معنوی و نیز تأمین منزلت اجتماعی پژوهشگران در راستای تحقق و توسعه حقوق شهروندی، تصریح کرد: منزلت اجتماعی پژوهشگر این است که آن‌ها به حقوق مادی و معنوی خود برسند و به عبارتی کاری که در زمینه تولید کتاب، اختراع، ابتکار، اکتشافات و ... انجام می‌دهند، دارای ارزش باشد و به نحو شایسته‌ای مورد تقدیر مراکز فرهنگی، مراکز رسانه‌ای و سایر سازمان‌ها و دستگاه‌های مربوطه قرار گیرد و مهمتر از همه مدیریت‌ها و دستگاه‌های متولی و مسئول به نتایج کارها بهاء داده و از آن‌ها در اجرا و عمل استفاده کنند.

موسوی خاطرنشان کرد: البته در سال‌های اخیر برنامه‌های خوبی در این زمینه تدارک دیده شده، اما بسیاری از این موارد و تصمیمات سطح کلان نیز دستخوش بوروکراسی در مراکز علمی و پژوهشی است. بخش پژوهشی ما باید به صورت نهادینه و شبکه‌ای و در قالب یک نوع نهاد وارد عمل شود که این خود مستلزم نوعی عزم ملی و از بالا به پایین است.

وی از جمله چالش‌های مطرح شده در حوزه جامعه‌شناسی علم را فقدان جایگاه درخور پژوهشگران و دانشمندان در ایران عنوان کرد و افزود: علم در ایران تنها در قالب یک گفتمان عمومی عرضه می‌شود و فاقد منزلت و جایگاه بایسته و شایسته است. این بدین معنی است که فرمالیسم علمی و حفظ ظواهر امور، بیشتر حاکم است و از نهادهای متولی علم در قالب اقدام‌های نهادینه شده قدردانی نمی‌شود. در این زمینه لازم است طرح‌هایی در راستای حمایت از حقوق معنوی علم‌ورزان مطرح و تصویب شود تا از این طریق بتوانیم به اهداف برنامه‌های توسعه که برای رشد علم در ایران در نظر گرفته شده، برسیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا سپس به مسأله جعل مدارک علمی و مهمتر از آن فاجعه سرقت علمی در کشور پرداخت و توضیح داد: آیین‌نامه‌ای در زمینه کنترل تولیدات علمی و پژوهشی و نظارت بر فرایندهای آن در جهت تامین حقوق واقعی پژوهشگران و تولیدکنندگان علمی در تمام سطوح و مراتب و نیز رشته‌های علمی تنظیم و به مراکز دانشگاهی و پژوهشی ابلاغ شده است و در آن راه‌های اداری و مدیریتی جلوگیری از سرقت علمی پیش‌بینی شده است. با این حال مسأله مهم، اجرای این آیین‌نامه است که متأسفانه بعد از گذشت 4، 5 ماه از ابلاغ آن هنوز  تغییر و تحولی محسوس ملاحظه نمی‌شود و ما همچنان شاهد بساط پایان‌نامه فروشی، تولید و سفارش مقاله و کار پژوهشی چه در سایت‌ها و شبکه الکترونیکی و چه در فضاهای عمومی از جمله مقابل دانشگاه تهران هستیم و این نوعی وهن آشکار نسبت به مصوبات قانونی و حقوقی نهاد متولی علم و پژوهش و ناتوانی مدیریت‌ها در اجرای تصمیمات است.

موسوی ضمن تأکید مجدد بر لزوم وجود اراده‌ای که افراد را از مقاله نوشتن برای دیگران منع کند، بزرگ‌ترین ضربه واردآمده بر نظام علمی کشور را نقض حقوق پژوهشگران دانست و بیان کرد: یکسان فرض کردن کسانی که در این حوزه خون دل می‌خورند و آن‌هایی که با توسل به روش‌های نامعقول از جمله مالی و واسطه‌گری و غیره برای خود اعتبار کسب می‌کنند، از منظر حقوق عمومی نوعی ظلم و نیز نقض آشکار حقوق شهروندی مؤلفین و محققان حقیقی است.

وی تصریح کرد: در این خصوص باید اقدامات سلبی (جلوگیری از موانعی که باعث ایجاد یک نوع نظام کاذب پژوهشی می‌شوند) و نیز اقدامات ایجابی (نهادسازی، نظارت، تشویق و حمایت) انجام شود که البته در این راستا برنامه‌های خوبی تدارک دیده شده که نیازمند ضمانت نیرومند و متداوم اجرایی است.

عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا ضمانت‌های اجرایی در این رابطه را ثبات تصمیم، ثبات اقدام، ثبات نظر و ثبات رأی مدیران دانست و اضافه کرد: در این رابطه لازم است که مدیران پیگیر فرامین اداری مثبت خود باشند و قول و قرارهایشان را فراموش نکنند. به عبارتی چنین نباشد که این دستورات صرفاً جهت بایگانی در مراکز صادر شوند  و یا به صورت دستورالعمل‌های کلی در صورت جلسات باقی بمانند.

موسوی با بیان اینکه مدیران از ساز و کارهای اجرایی شدن تصمیمات خود آگاهند، ادامه داد: عملی شدن این تصمیمات مستلزم نظارت مستمر، کنترل، ارزیابی و بازخوانی است. این در حالی است که ساختار علمی ما نیز نیازمند بازنگری بوده و اولویت‌ها باید به کسانی داده شود که از صلاحیت علمی لازم و شایستگی برخوردارند. 

وی با تأکید بر لزوم دلگرم شدن افراد دلسوز و متعهد در حوزه دانشگاه، قدردانی از این افراد را ضروری دانست و افزود: در این زمینه باید چشم بیداری فرآیندهای پژوهشی دانشگاه را کنترل کند تا این افراد از کسانی  که به صورت متقلبانه به مراکز نفوذ کرده‌اند و فاقد حداقل احساس مسئولیت علمی و پژوهشی هستند، متمایز شوند.

دانشیار دانشگاه الزهرا ضمن مفید دانستن ابلاغ آیین‌نامه مذکور از سوی وزارت علوم در خصوص جعل مدارک و پایان‌نامه‌های تقلبی، بیان کرد: در این آیین‌نامه چنین آمده که در دانشگاه‌ها شورایی از مدیریت بخش‌های آموزشی و پژوهشی تشکیل شود تا بر رساله‌های دوره دکترا، کتاب‌ها و مقالات منتشر شده افراد نظارت داشته باشند. همچنین سیستم‌ها و نرم‌افزارهای جدید ردیاب را در اختیار پژوهشکده‌ها و مدیران قرار دهند تا موارد کپی‌برداری شده و فاقد اصالت شناسایی شده و آن گاه با متقلبان برخورد قانونی شود.

موسوی آن‌گاه به حق معنوی نویسندگان اشاره کرد و توضیح داد: در این خصوص از سال‌ها قبل ماده‌ای در رابطه با سرقت علمی وجود داشته و مؤلفان در صورت سرقت و سوء‌استفاده حق شکایت دارند. با این حال مسأله کنونی این است که در حال حاضر افراد وظیفه تألیف را به دست کس دیگری می‌سپارند و اثر تألیف شده در نهایت به نام خودشان تمام می‌شود.

وی با بیان اینکه می‌توان قانون مربوط به سرقت علمی را تقویت کرد، ادامه داد: این امر گامی در جهت تسهیل شکایت از افراد و جریمه آن‌ها به شمار می‌آید. با این حال این وظیفه بخش حقوقی دانشگاه است که حقوق معنوی پژوهشگران را پیگیری کند، چرا که محققان و اساتید معمولاً فرصت این را که ببینند چه کسی در حال سوء‌استفاده از کار آن‌هاست، ندارند.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

مقاله دو پژوهشگر دانشگاه شریف در رده اول انتشارات الزویر

هفته آگاهی از مغز برگزار می شود

آغاز ثبت‌نام متقاضیان هیات علمی وزارت بهداشت از اول اسفند

مجری طرح توسعه فضای مجازی کودک و نوجوان منصوب شد

خوردن "کباب" و افزایش احتمال ابتلا به سرطان

کنفرانس تخصصی اینترنت اشیا ایران آغاز بکار کرد

کاربردهای طرح شتابگر ملی ایران معرفی می شود

مقام چهارمی تیم ایرانی در رقابت‌ بین المللی نفوذ در فضای مجازی

تاثیر بازی لگو در افزایش مهارت ریاضی کودکان

برخورد با پارادایم چالش آب نیازمند استراتژی خلاقانه و توسعه است

چهار دهه رشد پرشتاب ایران در علم/بزرگترین جهش علمی در حوزه‌های علوم و فنی‏ مهندسی

تفاوتی بین طب سنتی و طب نوین در درمان سرطان نیست

دانشگاه علوم پزشکی ایران از یک محقق گمنام حمایت می کند

فراخوان جذب اعضای هیات علمی به تعویق افتاد

ریاضیدان ایرانی عضو دائم فرهنگستان علوم جهان شد

اولین استارت‌آپ ‌ویکند تخصصی کشاورزی برگزار می شود

مهلت ثبت نام کنکور تمدید شد

زمان برگزاری جشنواره دانشجویان نمونه تغییر کرد

مروری بر چالش‌های مشترک پیش روی شرکت‌های نوآور

سخت‌پوستان دریایی؛ مقرون به صرفه‌ترین منبع برای استخراج کیتوزان

تاثیر پیامد گرمایش زمین بر زندگی انسان/کاهش تولید گندم و برنج

تلاش برای تغییر تصور ناهمخوان بودن رشته‌های علوم انسانی با موضوع تولید و اشتغال

نوآوری نیروی انسانی خلاق، بستر توسعه صنعت زیست‌فناوری است

ثبت‌نام در بزرگترین مسابقات دانش‌آموزی کشور آغاز شد

دعوت یک پژوهشگاه از مدعیان پیش بینی زلزله/شرط تعیین محل زمین لرزه

گسترش همکاری علمی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل با دانشگاه دهلی

شاید معمای تابش‌های بین ستاره‌ای حل شود

پژوهش بی‌سابقه دانشمندان استرالیایی درباره مکانیزم بیهوشی

مدال افتخار آژانس بین المللی تحقیقات سرطان به ملک زاده اعطا شد

اطلاعات ژنی 800 نفر در بانک "ایرانوم"/ثبت بیش از یک میلیون و 300 تغییر ژنتیکی

دلایل بروز «کم‌خونی فقر آهن» در سطح مولکولی

سوءاستفاده بدافزاری از فیلترشکن تایید شد/ اپلیکیشن معتبر نصب کنید

مهلت ارسال آثار به جشنواره سیمرغ تمدید شد

بانک اطلاعاتی پروژه «ایرانوم» در دسترس محققان قرار گرفت

ارائه اولین بستر تست شبکه‌های ارتباطی 5G‌ بر پایه نرم‌افزار در کشور

عصر یخبندان کوچک و تاثیر بر گرم شدن زمین!

نقض حقوق پژوهشگران بزرگ‌ترین ضربه بر نظام علمی کشور است/قانون مربوط به سرقت علمی تقویت شود

کرمان می‌تواند به قطب علمی مهندسی زلزله جنوب‌شرق کشور تبدیل شود

دستور بررسی تقلب علمی استاد دانشگاه آزاد صادر شده است

همکاری دانشگاه‌های "علوم پزشکی ایران" و "صنعتی شریف" برای راه‌اندازی بین رشته‌ای‌ها

در هنگام برخورد ستاره‌های نوترونی چه اتفاقی می‌افتد؟

رابطه «نام» با اضطراب و کمرویی در کلاس درس!

افزایش پژوهشکده در دانشگاه علوم پزشکی مشهد/تولید محصولات فناورانه

شناسایی محل تولید ریزRNAهای مؤثر در پرتوانی و خودنوزایی سلول‌های بنیادی

معرفی 22 پژوهشگر برتر در جشنواره ابوریحان/ رشد سرانه مقاله اساتید

وضعیت دانشجویان بورسیه مشخص شد

برگزاری مسابقات ملی دفاع سه دقیقه‌ای پایان‌نامه‌های دانشجویی

فرصت های پژوهشی در قلمرو مطالعات علوم شناختی بررسی می شود

تقدیر از 41 پژوهشگر برتر جشنواره جوان خوارزمی

آغاز برنامه مطالعاتی ژن های ایرانیان با نام «ایرانوم»