پایگاه خبری تحلیلی ایرانیان جهان

آخرين مطالب

سرمقاله ایران/ مشکلات آقای سخنگو اخبار ایران

سرمقاله ایران/ مشکلات آقای سخنگو

  بزرگنمايي:

ایرانیان جهان -
سرمقاله ایران/ مشکلات آقای سخنگو
٩٢
٠
ایران / « مشکلات آقای سخنگو » عنوان یادداشت روزنامه ایران به قلم محمد فاضلی(عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی) است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
علی‌ربیعی، وزیر سابق تعاون، کار و رفاه اجتماعی، یک چهره آشنا با رسانه و ارتباطات و از همراهان همیشگی جریان اصلاح‌طلبی در دوران سیدمحمد خاتمی و پس از آن، که البته بیش از دو دهه سابقه همکاری با رئیس جمهوری حسن روحانی را نیز در کارنامه خود دارد، به‌ سمت «دستیار ارتباطات اجتماعی رئیس جمهوری و سخنگوی دولت» انتخاب شده است. منتقدان از ابتدای دولت حسن روحانی بر این نکته تأکید کرده‌‌اند که دولت او فاقد نظام ارتباطی مناسبی است. سؤال مهم این است که علی ربیعی در چه صورتی می‌تواند نقشی متفاوت ایفا کند و موفق باشد. پاسخ دادن به این پرسش را باید ابتدا از عنوانی که برای سمت او در نظر گرفته شده آغاز کرد. کسانی نظیر محمدباقر نوبخت یا پیشینیان او در دولت‌های مختلف فقط سخنگوی دولت بوده‌اند و این از عطاءالله مهاجرانی تا محمدباقر نوبخت صدق می‌کند، اما امروز عنوان «دستیار ارتباطات اجتماعی رئیس‌جمهور» به این سمت اضافه شده است. این نقیصه تشخیص داده شده که رئیس جمهوری فاقد ارتباطات اجتماعی مناسبی است که بتواند همدلی و درک متقابلی میان وی و جامعه برقرار کند. رؤسای جمهوری در ایران همگی در جلسات بسیاری سخنرانی کرده و حتماً گزارش‌های متعدد نظرسنجی و بررسی وضعیت اجتماعی را از مسیرهای مختلف دریافت می‌کنند، اما تجربه نشان می‌دهد همه رؤسای جمهوری بتدریج از جامعه فاصله بیشتری گرفته و با مطالبات مردمی بیگانه می‌شوند.
علی ربیعی، آقای سخنگو، اولین مشکلی که پیش رو دارد، برقرار کردن ارتباط دوسویه میان جامعه و رئیس جمهوری است. او قرار نیست فقط یک سخنگوی اطلاع‌رسان باشد که اخبار درون دولت را به رسانه و مردم منتقل می‌کند، علی ربیعی وظیفه دارد صدای جامعه در درون کابینه نیز باشد. او مسیرهای متعددی را می‌شناسد که قادرند درجه حرارت جامعه را اندازه گرفته و در اختیارش قرار دهند. واحد ارتباطات مردمی نهاد ریاست جمهوری، مراکز نظرسنجی، گروه‌ها و احزاب سیاسی که با علی ربیعی سابقه دیرینه‌ای از تعامل دارند، اصحاب رسانه که ربیعی سرمایه اجتماعی خوبی در بین آنها دارد و متخصصان دانشگاهی که علی ربیعی خود یکی از آن‌هاست، مسیرهایی هستند که اطلاعات مهمی برای انتقال به رئیس جمهوری و کابینه در اختیار او قرار می‌دهند. علی ربیعی اگر این مسیرها را به‌ سمت کابینه و رئیس جمهوری بگشاید، از حد سخنگو که فقط سخن کابینه را به مردم و رسانه‌ها منتقل می‌کند فراتر خواهد رفت. علی ربیعی در این نقش، می‌تواند سخنگوی ملت برای دولت باشد و به این ترتیب مفهوم «ارتباطات اجتماعی» دولت را معنای جدیدی بدهد. گشودن راهی از سوی مردم به سمت دولت و رئیس‌جمهوری، قطعاً سخت‌ترین کار علی ربیعی نیست. سخنگو بودن به این معناست که «سخن» وجود دارد و فقط گوینده و شیوه گفتن آن مسأله است.
پرسش اما این است که سخن دولت چیست؟ دولت اول حسن روحانی با برنامه‌ای در سیاست خارجی و فعالیت‌هایی در سیاست داخلی نظیر طرح تحول سلامت و عنوان «دولت محیط‌ زیست» شناسایی می‌شد. سخن دولت عمدتاً بر محور سیاست خارجی صورتبندی شده و بازتاب‌های داخلی هم داشت. سخن امروز دولت اما چیست؟ دولت اگرچه حتی در نوع مواجهه با مسائل کاهش تعهدات نسبت به مندرجات برجام نیز شیوه‌ای اعتدالی در پیش گرفته اما برنامه سیاست خارجی با چالش روبه‌رواست. تورم تک‌رقمی هم مدت‌هاست از میان رفته و رشد نقدینگی و عوارض سیاست‌های گذشته به علاوه تنش در سیاست خارجی مسأله تورم و رکود را به‌طور همزمان پدید آورده است. پرسش پیش روی علی ربیعی این است که می‌خواهد سخنگوی کدام سخن دولت باشد؟ او می‌آید تا چیزی بر سرمایه اجتماعی دولت و خودش بیفزاید اما آیا این بی‌سخنی که دولت را می‌آزارد می‌تواند فرصتی برای گفتن به او بدهد تا چیزی بر سرمایه‌ها بیفزاید. اینجاست که علی ربیعی باید نقشی فراتر از سخنگو بر عهده گیرد و این همان نقشی است که در عبارت «دستیار ارتباطات اجتماعی رئیس‌جمهور» نهفته است. علی ربیعی باید در تعامل میان دولت و مردم، به‌عنوان سخنگوی مردم در درون کابینه، سخنگوی همه اقشار مردم و نه فقط آنها که دسترسی به بوروکرات‌های کابینه دارند، بکوشد تا سخن دولت را سازماندهی و صورتبندی کند. سخن دولت در خلأ خلق نمی‌شود بلکه در فرآیندهای دوسویه ارتباطی میان مردم و دولت و رئیس جمهوری است که سخن فرصت تولد پیدا می‌کند. سخن باید بر محور خواست مردم، نه خواست گروه‌های قدرت و ثروت، سامان و صورت بگیرد. این همان کاری است که علی ربیعی دانش و مهارت اجرای آن را داراست اما او فقط یک سوی قضیه است. باید دید آیا دولت و رئیس جمهوری هم می‌خواهند از دستیار ارتباطات اجتماعی برای گام نهادن در مسیر صورتبندی سخن کابینه و رئیس جمهوری استفاده کنند.
مشکل سوم علی ربیعی ابزارهای اطلاع‌رسانی است. دولت دستگاه‌های عریض و طویل اطلاع‌رسانی دارد. روابط عمومی وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های دولتی و از آن بیشتر روابط عمومی شرکت‌های دولتی که به وفور ذیل دستگاه‌های دولتی تعریف شده‌اند، منابع مالی قابل توجهی دارند و هر کدام، مستقلاً و اغلب بدون ارتباط منسجم با سایر دستگاه‌ها یا حتی شورای اطلاع‌رسانی دولت و سایر سازمان‌های ارتباطی دولت، کار خود را انجام می‌دهند. این روابط عمومی‌ها برخی فقط روابط عمومی آقای وزیر یا آقا و خانم رئیس سازمان متبوع‌شان هستند و هیچ وظیفه‌ای از جنس اطلاع‌رسانی و روابط عمومی حرفه‌ای و متناسب شرایط امروز ندارند. حال باید دید آیا علی ربیعی با سابقه کار در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و چند دهه ارتباط با رسانه‌ها و ابزارهای اطلاع‌رسانی می‌تواند تمرکزی در نظام اطلاع‌رسانی دولت ایجاد کرده و رابطه با رسانه‌ها، خبرنگاران و سایر ارکان اطلاع‌رسانی را به نحوی سازماندهی کند که در نهایت دولت به صدای رسانه‌ای مناسبی در فضای عمومی دست یابد.
مشکل چهارم علی ربیعی شیوه مواجه شدن با سمت سخنگوی دولت است. سخنگویان دولت به‌دلیل ضعف‌های اطلاع‌رسانی در دولت، مناقشات میان وزرا و دلایل دیگر اغلب مجبور می‌شوند خیلی گِرد و بدون حاشیه سخن بگویند. آنها در مقابل سؤالاتی قرار می‌گیرند که دانش و آگاهی کافی برای پاسخ دادن به آنها را ندارند. سخنگویان گاه مجبور می‌شوند چیزهایی را کتمان کنند یا از اساس منکر شوند. این گونه گفتار و کردار بتدریج سخنگویان را به افراد بی‌اعتبار تبدیل می‌کند. علی ربیعی نیز اگر قصد داشته باشد همین روش را ادامه دهد خیلی زود جایگاه خود را از دست می‌دهد و حتی قادر نخواهد بود صدای جامعه در کابینه باشد یا اطلاع‌رسانی از کابینه به سمت مردم را انجام دهد.
علی ربیعی در یکی از دشوارترین دوران‌ دولت‌ها در جمهوری اسلامی ایران وظیفه‌ای دشوار بر عهده گرفته است. او ظرفیت‌های موفق شدن را داراست، اما اگر بخواهد به موفقیت دست یابد باید بسیار فراتر از وظایف و کردارهای سخنگویان پیشین دولت‌ها، به سؤالات پاسخ دهد و دست به اقداماتی بزند و حتی شیوه مواجهه خود با مردم و رسانه‌ها را به گونه‌ای مدیریت کند که بتواند بر سرمایه اجتماعی خود و دولت چیزهای بسیار بیفزاید و مانع از آن شود که یکی دیگر از همراهان رئیس جمهوری به نحوی از چرخه اثرگذاری خارج شوند.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سرمقاله آرمان ملّی/ عدم نظارت صحیح موجب شکل گیری مفاسد

سرمقاله کیهان/ مصلحت‌اندیش‌ترین عدالت‌خواه

سرمقاله شرق/ کاسه داغ‌تر از آش نباشیم

سرمقاله اعتماد/ بهترین فرصت برای تغییر

سرمقاله ایران/ یکی در بیابان سگی تشنه یافت

سرمقاله دنیای اقتصاد/ نواختن سُرنا از کدام طرف؟

سرمقاله فرهیختگان/ چرا سامانه باور 373 بیش از تصور عموم ارزشمند است؟

سرمقاله جوان/ مقاومت عزت‌آفرین است

سرمقاله مردم سالاری/ کشف استعداد فرزندان بهزیستی از مسیر صدقه‌پروری؟!

پروژه زاکانی

برکناری و بازداشت مدیرعامل ایران خودرو

آرمان ملی: رفراندوم با انتخابات فرقی ندارد؛ حق مردم است

نوبت خداحافظی علی‌عسگری با جام جم!

جدال شیخین

روایت کیهان 29 مرداد 1332 از روز کودتا

واکاوی تاثیر جنگ تجاری آمریکا و چین بر ایران

سرمقاله خراسان/ بزرگان و ضرورت مراقبت ویژه

بین آیت الله کاشانی و دکتر مصدق اختلاف وجود داشته است؟

عصرجدید، فـــــراکسیون امــــید!

سرمقاله کیهان/ شش ماه از گام دوم

سرمقاله رسالت/ جهاد همواره ادامه دارد

سرمقاله شرق/ ائتلاف منطقه‌ای و نرمش عربستان و امارات

سرمقاله اعتماد/ نتیجه مطلوب

سرمقاله ایران/ امنیت درون‌زا در خلیج‌فارس

سرمقاله دنیای اقتصاد/ اجرائیات و تحقق برنامه‌های توسعه

سرمقاله جمهوری اسلامی/ تحلیل سیاسی هفته

سرمقاله فرهیختگان/ به احترام نگهبانان طبیعت

سرمقاله آرمان ملّی/ همه پرسی آری یا خیر؟

چین، آمریکا را به ایران ترجیح می دهد

سرمقاله خراسان/ سناریوی اماراتی- سعودی تجزیه یمن

نشنال اینترست: صنایع نظامی ایران به زودی به سیستم رباتیک دست می‌یابند

ورود مسکن به فاز کاهش قیمت

ریزش قیمت املاک پس از کاهش نرخ دلار

خبر خوش برای کارکنان قراردادی دستگاه های اجرایی

منتظر عقب‌گرد قیمت‌ها باشید!

سوخو در راه ایران

آغاز ریزش قیمت‌ها در بازار گوشی تلفن همراه

ارزش سهام عدالت 5 برابر شد

ضربه سنگین تحریم به سلامت ایرانیان؛ صادرات دارو 30 درصد کم شد

قیمت سکه کاهش یافت؛ طلا گرمی 416 هزار تومان

کاهش 30 درصدی قیمت اجاره بها تا پایان شهریور

رییس سازمان حمایت: مرغ ارزان نشود، وارد می‌کنیم

پاسخ چین به جنگ اقتصادی آمریکا با نفت ایران!

منتظر تغییر کنتور برقتان باشید!

اگر در این 5 گروه قرار دارید نگران حذف یارانه نباشید

کاهش نرخ 24 ارز بانکی

نرخ اجاره بها در تمام مناطق تهران کاهش یافت

نصب قیمت در میوه فروشی‌ها الزامی شد

آغاز پرداخت وام جدید مسکن مهر

پاسخ به 5 پرسش اساسی در مورد کارت سوخت