آخرين مطالب

بررسی کاربرد فسفولیپیدها در ساخت سامانه‌های دارورسان مولکولی دانش ايرانيان

بررسی کاربرد فسفولیپیدها در ساخت سامانه‌های دارورسان مولکولی

  بزرگنمايي:

سرزمین ایرانیان- مولکول‌های فسفولیپید، چربی‌ها یا اصطلاحاً لیپیدهای دارای فسفر، یک بخش قطبی و یک بخش غیرقطبی هستند که بر اساس الکل­‌های موجود، می­‌توان آن‌ها را به دو گروه گلیسروفسفولیپیدها و اسفینگومیلین‌ها تقسیم کرد.

گلیسروفسفولیپیدها، فسفولیپیدهای اصلی هستند که در آن‌ها گلیسرول ساختار اصلی را تشکیل می‌دهد. ولی اسفینگومیلین‌ها جزء مهمی از غشای سلولی حیوانات هستند. فسفولیپیدها می­‌توانند به دو نوع طبیعی و سنتزی تقسیم‌­بندی شوند.

منابع اصلی فسفولیپیدها شامل روغن‌­های گیاهی (دانه سویا، تخم پنبه، ذرت، گل آفتابگردان و دانه کلزا) و بافت حیوانی (زرده تخم‌مرغ و مغز گاو) هستند. درواقع زرده تخم‌مرغ و دانه سویا مهم‌ترین منابع برای فسفولیپیدها هستند. فسفولیپیدها اجزای ضروری همه غشاهای سلولی و زیرسلولی بوده و به‌طور گسترده در بدن انسان­‌ها، حیوانات و گیاهان وجود دارند. این مولکول‌ها می‌توانند به نحوی آرایش پیدا کنند که غشایی دولایه را بسازند. چنین غشایی در اطراف سلول‌های همه موجودات زنده یافت می‌شود.

فسفولیپیدها با توجه به خواص خود، می‌توانند با تشکیل واحدهایی به نام لیپوزوم، در سامانه‌های رهایش دارو در بدن مورداستفاده قرار گیرند. در همین رابطه، محققانی از پژوهشگاه استاندارد خصوصیات مختلف این مولکول‌ها را در مقاله‌ای مروری مورد بررسی قرار داده‌اند.

لاله عدل نسب و همکارش فاطمه غفارزاده از محققان پژوهشگاه استاندارد که این مطالعه را انجام داده‌اند، می‌گویند: «لیپوزوم­‌ها، مانند کیسه‌هایی هستند که ماده اصلی آن‌ها فسفولیپید است. ساختار آن‌ها مشابه غشای سلولی است. لیپوزوم‌­ها به‌­عنوان حامل دارورسانی، مزایایی از قبیل رسانش داروهای چربی­دوست و آب‌دوست، خواص رهاسازی کنترل‌شده، میل ترکیبی سلول، سازگاری بافتی، کاهش سمیت دارو و بهبود پایداری دارو را دارا هستند. لیپوزوم‌­ها می­توانند به­‌عنوان حامل‌هایی برای داروهای ضدتومور، ضدقارچ، مسکن، ژن­‌درمانی و واکسن‌­ها به­‌کار برده شوند».

به گفته این محققان، «فسفولیپیدهای مصنوعی یا اصطلاحاً سنتزی و همچنین انواع طبیعی آن‌ها، هر یک مزایا و معایبی دارند. مزیت فسفولیپیدهای سنتزی، پایداری خواص و خلوص زیاد بوده و عیب آن‌ها قیمت زیاد است. درمقابل، مزیت‌های فسفولیپیدهای طبیعی شامل قیمت کم و عیب آن‌ها، کنترل ناپذیری خلوص این ترکیبات است، چراکه ماهیت آن‌ها به­ علت متابولیزشدن به لیزوفسفولیپیدها در فرایند ذخیره‌­سازی، ناپایدار است».

این ترکیبات به علت خواص زیستی و غیرسمی، به‌عنوان امولسیون کننده در تزریق‌های داخل وریدی استفاده می­‌شوند. چراکه بسیاری از داروهای سنتزی و گیاهی به دلیل انحلال‌پذیری کم در آب یا نفوذ ضعیف در غشای زیستی دارای خاصیت زیست همراهی ضعیف بوده و در درمان کارایی ندارند.

عدل نسب و غفارزاده دراین‌باره می‌گویند: «اگر غلظت دارو در مایع دستگاه گوارش، مناسب نباشد، به‌طور مؤثر منتقل نشده و جذب آن کاهش می‌یابد. امروزه کمپلکس‌های فسفولیپید-دارو یا اصطلاحا فیتوزوم‌ها بسیار موردتوجه قرار گرفته‌اند. فیتوزوم ها به‌وسیله خاصیت اصطلاحا دومحیط‌دوستی مشخص می‌شوند که باعث انحلال‌پذیری بهتر آن‌ها در مایع گوارشی شده و در نتیجه بهتر جذب می‌شوند».

محققان فوق می‌افزایند: «کمپلکس‌های فسفولیپید-دارو می‌توانند زیست همراهی داروهای مادر را که انحلال‌پذیری آن‌ها در آب یا چربی ضعیف است، اصلاح کنند. بنابراین، به کمک این مولکول‌ها، دو نوع دارو می‌توانند برای اصلاح خاصیت‌های زیست دارویی، با هم کمپلکس تشکیل دهند. افزون بر این برای اصلاح جذب دارو، کمپلکس‌های فسفولیپید-دارو دارای مزیت افزایش پایداری داروها و طولانی شدن مدت اثر داروها هستند».

این مقاله علمی که در آن به فواید استفاده از فسفولیپیدها برای دستیابی به بهترین اثر درمانی با کمترین مقدار دارو در سامانه‌­های دارورسانی و همچنین مدیریت رسیدن دارو به سلول هدف با کمترین عوارض جانبی بررسی‌شده، در فصل‌نامه «بسپارش» متعلق به پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران منتشر شده است.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

تلاش محققان پژوهشگاه نفت برای ازدیاد برداشت از مخازن با کمک امواج ماکروویو

تشخیص زودهنگام بیماری پوکی استخوان از روی تراشه‌های ناخن

مواد اولیه 6 داروی نوترکیب برای درمان سرطان و ام اس تولید شد

ساخت کپسول گیاهی درمان زخم معده و اثنی‌عشر

طراحی و ساخت "فریزدرایر" دارویی در مرکز رشد فناوری موسسه رازی

تولید نانوحامل‌هایی با گیاه شاهی برای انتقال ویتامین A

البسه بیمارستانی ضد میکروبی تولید شد/ کاهش عفونت بیمارستانی

افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی نانوصفحات کربنی با زغال‌سنگ

شبکه محصول سالم رونمایی شد

ارائه نرم‌افزاری برای طراحی سازه‌های بتن مسلح در شرایط آسیب‌رسان محیط دریا

پرینتر سه بعدی با کیفیت و دقت بسیار بالا ساخته شد

تولید جوهر امنیتی/ ثبت بزرگترین مخزن بتن پلیمری در گینس

تستوسترون می‌تواند مشکلات باروری مردان را پس از آسیب نخاعی کاهش دهد

تصفیه‌ پساب رنگی با ضایعات صنایع تولید فرش

ساخت 3 ماهواره‌ برتر مسابقه ماهواره مکعبی از سوی سازمان فضایی

پیش بینی حمله های صرعی با سیگنال های مغزی سطحی

اثرات استفاده بیش از اندازه نانو مواد بر گیاه لوبیا

تولید بذر هیبرید خیار در کشور/ثبت چهار مدل از انواع خیار

حذف آلاینده‌های زیست‌محیطی فاضلاب با عصاره گیاه "پنبه‌سبز"

ساخت تقویت‌کننده ماکروویو با کاربردهای مخابراتی و راداری

رونمایی از سامانه "سار" با کاربردهای زلزله‌شناسی و بیابان‌زدایی

طراحی و ساخت آینه جادویی برای اتاق پرو

کشف یک سویه نفت‌خوار برای حذف آلودگی‌ آب‌های زیرزمینی

ضرورت الزام استفاده از سوخت زیستی در شهرها برای رفع آلودگی هوا

افزایش کارایی آنزیم‌های استخراج‌شده از میگو با نانوذرات

آخرین پیشرفت‌های علمی و صنعتی گیاهان دارویی عرضه می شود

جایگزینی محصولات شرکت‌های دانش‌بنیان با نمونه‌های وارداتی

رصدخانه سیار ساخته شد/ امکان حضور در مناطق محروم

پاکسازی کارخانه های اورانیوم با ربات محققان ایرانی

تولید پوشش‌های ضدخوردگی با استفاده از فناوری نانو

ماهواره سنجش از دور و مخابراتی بومی‌سازی می‌شود

دستگاه تست قند خون به روش غیرآنزیمی ساخته شد

حذف قارچ‌های بیماری‌زا از اسکناس با نانو ذرات

کیفیت اسپرم بیماران نیازمند به شیمی درمانی حفظ می شود

ساخت کاتالیست چارچوب فلزی- آلی برای صنایع شیمیایی و پتروشیمیایی

ویلچری که معلولان را قادر به ایستادن می‌کند/مقاومت بالا در برابر واژگون شدن

ساخت کاتالیست تبدیل متانول به بنزین توسط محققان دانشگاهی

تلاش برای بهبود اثرات درمانی داروهای گیاهی و پایداری آن‌ها با کمک نانو تکنولوژی

بهبود خواص رنگرزی پشم با فناوری پلاسما

عرضه حسگرهایی برای اندازه‌گیری دقیق تغییرات pH درون سلولی

ربات ایرانی جایگزین آتش نشانان می شود/ تحمل دمای هزار درجه

دستاوردهای جدید محققان کشور در زمینه بروز دیابت

بهبود فرایند ازدیاد برداشت با کمک فناوری نانو/سهولت و کاهش هزینه‌ها

ارائه روش‌های نوین ردیابی فعالیت‌های مغز و قلب با دستگاه ام‌.آر.آی

تولد «بز» مقاوم به گرما/ بانک تخمدان ایجاد شد

ساخت نانوسامانه انتقال دارو به سلول‌های سرطانی

نژاد زنبور اصلاح شد/ افزایش تولید عسل از زنبورهای بومی

رنگ موی غیر سمی ساخته شد

عرضه محلول یخ‌زدایی که موجب سبزتر شدن درختان می‌شود/حذف نمک در رفع یخ‌زدگی جاده‌ها

ساخت اولین ماهواره عملیاتی کشور سال آینده به اتمام می‌رسد