آخرين مطالب

بررسی کاربرد فسفولیپیدها در ساخت سامانه‌های دارورسان مولکولی ایرانیان خاور دور

بررسی کاربرد فسفولیپیدها در ساخت سامانه‌های دارورسان مولکولی

  بزرگنمايي:

سرزمین ایرانیان- مولکول‌های فسفولیپید، چربی‌ها یا اصطلاحاً لیپیدهای دارای فسفر، یک بخش قطبی و یک بخش غیرقطبی هستند که بر اساس الکل­‌های موجود، می­‌توان آن‌ها را به دو گروه گلیسروفسفولیپیدها و اسفینگومیلین‌ها تقسیم کرد.

گلیسروفسفولیپیدها، فسفولیپیدهای اصلی هستند که در آن‌ها گلیسرول ساختار اصلی را تشکیل می‌دهد. ولی اسفینگومیلین‌ها جزء مهمی از غشای سلولی حیوانات هستند. فسفولیپیدها می­‌توانند به دو نوع طبیعی و سنتزی تقسیم‌­بندی شوند.

منابع اصلی فسفولیپیدها شامل روغن‌­های گیاهی (دانه سویا، تخم پنبه، ذرت، گل آفتابگردان و دانه کلزا) و بافت حیوانی (زرده تخم‌مرغ و مغز گاو) هستند. درواقع زرده تخم‌مرغ و دانه سویا مهم‌ترین منابع برای فسفولیپیدها هستند. فسفولیپیدها اجزای ضروری همه غشاهای سلولی و زیرسلولی بوده و به‌طور گسترده در بدن انسان­‌ها، حیوانات و گیاهان وجود دارند. این مولکول‌ها می‌توانند به نحوی آرایش پیدا کنند که غشایی دولایه را بسازند. چنین غشایی در اطراف سلول‌های همه موجودات زنده یافت می‌شود.

فسفولیپیدها با توجه به خواص خود، می‌توانند با تشکیل واحدهایی به نام لیپوزوم، در سامانه‌های رهایش دارو در بدن مورداستفاده قرار گیرند. در همین رابطه، محققانی از پژوهشگاه استاندارد خصوصیات مختلف این مولکول‌ها را در مقاله‌ای مروری مورد بررسی قرار داده‌اند.

لاله عدل نسب و همکارش فاطمه غفارزاده از محققان پژوهشگاه استاندارد که این مطالعه را انجام داده‌اند، می‌گویند: «لیپوزوم­‌ها، مانند کیسه‌هایی هستند که ماده اصلی آن‌ها فسفولیپید است. ساختار آن‌ها مشابه غشای سلولی است. لیپوزوم‌­ها به‌­عنوان حامل دارورسانی، مزایایی از قبیل رسانش داروهای چربی­دوست و آب‌دوست، خواص رهاسازی کنترل‌شده، میل ترکیبی سلول، سازگاری بافتی، کاهش سمیت دارو و بهبود پایداری دارو را دارا هستند. لیپوزوم‌­ها می­توانند به­‌عنوان حامل‌هایی برای داروهای ضدتومور، ضدقارچ، مسکن، ژن­‌درمانی و واکسن‌­ها به­‌کار برده شوند».

به گفته این محققان، «فسفولیپیدهای مصنوعی یا اصطلاحاً سنتزی و همچنین انواع طبیعی آن‌ها، هر یک مزایا و معایبی دارند. مزیت فسفولیپیدهای سنتزی، پایداری خواص و خلوص زیاد بوده و عیب آن‌ها قیمت زیاد است. درمقابل، مزیت‌های فسفولیپیدهای طبیعی شامل قیمت کم و عیب آن‌ها، کنترل ناپذیری خلوص این ترکیبات است، چراکه ماهیت آن‌ها به­ علت متابولیزشدن به لیزوفسفولیپیدها در فرایند ذخیره‌­سازی، ناپایدار است».

این ترکیبات به علت خواص زیستی و غیرسمی، به‌عنوان امولسیون کننده در تزریق‌های داخل وریدی استفاده می­‌شوند. چراکه بسیاری از داروهای سنتزی و گیاهی به دلیل انحلال‌پذیری کم در آب یا نفوذ ضعیف در غشای زیستی دارای خاصیت زیست همراهی ضعیف بوده و در درمان کارایی ندارند.

عدل نسب و غفارزاده دراین‌باره می‌گویند: «اگر غلظت دارو در مایع دستگاه گوارش، مناسب نباشد، به‌طور مؤثر منتقل نشده و جذب آن کاهش می‌یابد. امروزه کمپلکس‌های فسفولیپید-دارو یا اصطلاحا فیتوزوم‌ها بسیار موردتوجه قرار گرفته‌اند. فیتوزوم ها به‌وسیله خاصیت اصطلاحا دومحیط‌دوستی مشخص می‌شوند که باعث انحلال‌پذیری بهتر آن‌ها در مایع گوارشی شده و در نتیجه بهتر جذب می‌شوند».

محققان فوق می‌افزایند: «کمپلکس‌های فسفولیپید-دارو می‌توانند زیست همراهی داروهای مادر را که انحلال‌پذیری آن‌ها در آب یا چربی ضعیف است، اصلاح کنند. بنابراین، به کمک این مولکول‌ها، دو نوع دارو می‌توانند برای اصلاح خاصیت‌های زیست دارویی، با هم کمپلکس تشکیل دهند. افزون بر این برای اصلاح جذب دارو، کمپلکس‌های فسفولیپید-دارو دارای مزیت افزایش پایداری داروها و طولانی شدن مدت اثر داروها هستند».

این مقاله علمی که در آن به فواید استفاده از فسفولیپیدها برای دستیابی به بهترین اثر درمانی با کمترین مقدار دارو در سامانه‌­های دارورسانی و همچنین مدیریت رسیدن دارو به سلول هدف با کمترین عوارض جانبی بررسی‌شده، در فصل‌نامه «بسپارش» متعلق به پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران منتشر شده است.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

کپسول گیاهی درمان زخم معده ساخت محققان ایرانی وارد بازار شد

امکان اندازه‌گیری طیف نوری در ناحیه فرابنفش و مرئی فراهم شد

عرضه دارویی برای درمان قطعی صرع با استفاده از 3 گیاه/تولید انبوه در سال آینده

مازندران ، طرح غربالگری سرطان دهان را اجرایی کرد

دستگاه تست ایمپلنت زانو ساخته شد/ ارزیابی عمر مفید ایمپلنت

تولید نانوذرات با کیفیت بالا از گیاه مرزه

استفاده از گیاهان بومی آذربایجان برای درمان ناباروری

امگا 3؛ درمانی طبیعی برای آسیب‌های شیمیایی

ربات امدادرسان تونل‌های بین شهری اختراع شد

تولید موفقیت آمیز نانوذرات دارویی مقابله با سرطان در دانشگاه کاشان

ایجاد پیست کارتینگ خورشیدی بوسیله خودروهای برقی بومی در زاهدان

طرح کلان ملی «شبکه هوشمند برق ایران و پیاده سازی نمونه» انجام شد

ساخت دستگاهی برای کاهش اثرات وزوز گوش/راه دشوار رسیدن به بازار برای شرکت‌های فناور

تجاری‌سازی پلت‌فرم ربات‌های صنعتی توسط دانشگاه آزاد قزوین

تشخیص به هنگام بیماری‌های دریچه قلبی

ساخت نوعی آنتی‌بادی‌ برای درمان سرطان‌ پستان/تلاش برای ردیابی سلول‌های سرطانی با نانوذرات

افزایش سطح مطالبات عمومی برای استفاده از خدمات فناوری فضایی

ساخت دستگاه کمکی پمپاژ خون برای بیماران قلبی

تولید پودری برای درمان دیابت از کلاهک میوه بادمجان

نانو داروی جایگزین آنتی‌بیوتیک‌ تولید شد

توانمندی ایران در ارائه خدمات تعمیر و نگهداری هواپیما

اجرای جدیدترین روش پیوند عصب برای بهبود عوارض ضایعه نخاعی در کشور

ماهواره های ناهید1 و پارس 1 تا پایان سال آماده پرتاب می شوند

فیلتر هوای آنتی باکتریال کولر آبی با فناوری نانو ساخته شد

توسعه واسط های مغز رایانه برای درمان اختلالات عصبی

تولید ماسکهای معطر دارویی با خاصیت درمان سرماخوردگی

ساخت دستگاه آشکارساز لیزری اسانس‌های طبیعی در دانشگاه یزد

معجزه پرده جنینی در ترمیم زخم‌ها و سوختگی ها/ دستاوردی جدید در جراحی‌های چشم

کاهش آلرژی به محصولات لبنی با باکتری‌های بومی ایران

تولید نانوالیافی برای صنایع غذایی از دانه گیاه کتان

کشف خاصیت ترمیم کنندگی سلول‌های برداشت شده از جراحی قلب

تنوع سبد انرژی با فناوری/ سوخت زیستی منجی منابع ملی می شود

دستگاه فیزیوتراپی قابل نصب روی مبلمان طراحی شد

درمان بیماری‌ها با کمک بازی‌های شناختی

سنتز نانوکاتالیستی که یک گاز خطرناک را به سوخت پاک تبدیل می‌کند

افزایش اثرات درمانی داروهای ضد فشار خون با فناوری نانو

واکسن HPV ایرانی به مرحله پایانی تولید رسید

جلوگیری از رشد جلبک در تاسیسات دریایی با امواج الکترو مغناطیسی

ربات نرم پوشیدنی برای توانبخشی دست طراحی شد

تولید نانوکامپوزیت‌ و جاذب‌های هوشمند سبز با عصاره دارچین

دانشجویان مازندران ربات کشاورز می سازند

راه‌اندازی آزمایشگاه تشخیص محصولات تراریخته در موسسه صنایع غذایی

انتقال هدفمند دارو به بافت سرطانی با فناوری نانو/ درمان سرطان ریه

خلق تصاویر هنری با استفاده از فرمول‌های ریاضی

تولید دریچه‌های قلبی برای درمان نواقص حاد و مادرزادی

نخ پلی‌استر آنتی‌باکتریال با فناوری نانو تولید شد

ایمپلنت دندانی تولید می شود/ ورود به بازار تا سال 98

حذف رد پیوند استخوانی با محصولات دانش بنیان محققان کشور/بهره‌مندی 500 هزار بیمار

طراحی سامانه مدیریت اسناد توسط محققان یک شرکت دانش‌بنیان

تولید روکش صندلی ارگونومیک برای پیشگیری از کمردرد رانندگان